Thuế thu nhập doanh nghiệp là gì? Khái niệm thuế thu nhập doanh nghiệp được định nghĩa như thế nào, đặc điểm ra sao?
Tất cả những câu hỏi này sẽ được giải đáp trong nội dung bài viết dưới đây của Tín Phát.
I. KHÁI NIỆM THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP (TNDN) LÀ GÌ?
Hiện nay, chưa có văn bản nào được ban hành chính thức định nghĩa về loại thuế này.
Tuy nhiên, dựa trên cơ sở pháp lý và quy định về Luật thuế thu nhập doanh nghiệp, ta có thể hiểu như sau:
- Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là loại thuế trực thu, đánh vào doanh nghiệp, tổ chức kinh tế có mức thu nhập phải chịu thuế bao gồm từ hoạt động kinh doanh, hoạt động sản xuất, hoạt động vận chuyển hàng hóa, dịch vụ và những thu nhập khác của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.
II. THUẾ TNDN CÓ VAI TRÒ NHƯ THẾ NÀO?
Thuế thu nhập doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng đối với cả nền kinh tế – xã hội và ngân sách nhà nước.
Cụ thể thuế thu nhập doanh nghiệp có 5 vai trò chính sau:
- Thuế thu nhập doanh nghiệp góp phần làm đảm bảo ngân sách nhà nước.
- Thuế thu nhập doanh nghiệp được đánh giá là công cụ quản lý và điều tiết nền kinh tế nước nhà hiệu quả.
- Đảm bảo được tính công bằng của xã hội thông qua nghĩa vụ thuế.
- Thuế thu nhập doanh nghiệp còn là công cụ đánh giá mức độ hiệu quả hoạt động kinh doanh của đối tượng nộp thuế.
III. CÁC ĐỐI TƯỢNG NỘP THUẾ TNDN
Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi) năm 2025 đã được Quốc hội thông qua vào ngày 14/06/2025 và sẽ chính thức có hiệu lực kể từ ngày 01/10/2025.
Các quy định trong luật này sẽ được áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025.
Về cơ bản, quy định liên quan đến đối tượng nộp thuế TNDN vẫn được giữ ổn định, kế thừa các nguyên tắc nền tảng từ trước.
Theo đó, trong năm 2025, người nộp thuế TNDN tiếp tục tuân thủ theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12, đã được sửa đổi và bổ sung bởi Nghị quyết số 51/2010/QH12.
Theo đó, đối tượng nộp thuế hay người nộp thuế TNDN được quy định cụ thể tại Điều 2 của bộ luật này như sau:
1. Người nộp thuế là các tổ chức có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phát sinh thu nhập chịu thuế (gọi là doanh nghiệp), bao gồm:
- Doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam;
- Doanh nghiệp thành lập theo pháp luật nước ngoài (gọi tắt là doanh nghiệp nước ngoài), có hoặc không có cơ sở thường trú tại Việt Nam;
- Các tổ chức được thành lập theo Luật Hợp tác xã;
- Các đơn vị sự nghiệp được thành lập theo quy định pháp luật Việt Nam;
- Các tổ chức khác có hoạt động kinh doanh, sản xuất phát sinh thu nhập chịu thuế.
2. Doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế theo quy định tại Điều 3 của Luật này phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp như sau:
- Doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam phải nộp thuế đối với toàn bộ thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam;
- Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam phải nộp thuế đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam và cả thu nhập từ nước ngoài có liên quan đến hoạt động của cơ sở thường trú này;
- Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam cũng phải nộp thuế với phần thu nhập phát sinh tại Việt Nam mà không liên quan đến hoạt động của cơ sở thường trú;
- Doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam chỉ nộp thuế đối với phần thu nhập chịu thuế phát sinh trong lãnh thổ Việt Nam.
3. Cơ sở thường trú là địa điểm sản xuất, kinh doanh thông qua đó doanh nghiệp nước ngoài thực hiện một phần hoặc toàn bộ hoạt động tạo ra thu nhập tại Việt Nam. Bao gồm:
- Các chi nhánh, văn phòng điều hành, nhà máy, công xưởng, phương tiện vận tải, mỏ khai thác (như dầu khí, khoáng sản,…) hoặc địa điểm khai thác tài nguyên khác tại Việt Nam;
- Công trình xây dựng, lắp đặt hoặc địa điểm xây dựng kéo dài;
- Cơ sở cung cấp dịch vụ (kể cả dịch vụ tư vấn) thông qua nhân sự tại chỗ hoặc bên thứ ba;
- Đại lý hoạt động thay mặt cho doanh nghiệp nước ngoài;
- Văn phòng đại diện hoặc cá nhân đại diện tại Việt Nam có quyền ký hợp đồng hoặc thường xuyên thực hiện việc giao hàng, cung ứng dịch vụ thay mặt doanh nghiệp nước ngoài, dù không có quyền ký hợp đồng.
IV. CÁCH TÍNH THUẾ TNDN
Căn cứ theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12, đã được sửa đổi và bổ sung bởi Nghị quyết số 51/2010/QH12. Cách tính thuế TNDN được quy định cụ thể như sau:
1. Công thức tính thuế thu nhập doanh nghiệp
Theo điều 6 của bộ Luật này, công thức tính thuế TNDN được xác định dựa theo thu nhập tính thuế và thuế suất: Thuế TNDN = Thu nhập tính thuế TNDN x thuế suất
2. Cách xác định thu nhập tính thuế TNDN
Theo Điều 7 của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12, thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp được xác định theo nguyên tắc sau:
Thu nhập tính thuế trong kỳ được xác định bằng cách lấy thu nhập chịu thuế trừ đi thu nhập được miễn thuế và các khoản lỗ được phép kết chuyển từ các năm trước theo quy định.
Thu nhập chịu thuế là phần chênh lệch giữa doanh thu và các khoản chi phí được trừ liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, cộng với các khoản thu nhập khác (bao gồm cả thu nhập phát sinh ngoài lãnh thổ Việt Nam).
Thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng bất động sản phải được hạch toán riêng và kê khai nộp thuế tách biệt với các khoản thu nhập khác.
– Công thức tính thu nhập tính thuế: Thu nhập tính thuế = Doanh thu + Các khoản thu nhập khác – Chi phí được trừ – phần trích lập quỹ KH & CN (nếu có)
3. Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp
Căn cứ theo quy định tại Điều 10, Điều 13 và Điều 14 của Luật Thuế Thu nhập Doanh nghiệp năm 2008 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 1 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế Thu nhập Doanh nghiệp năm 2013), kết hợp cùng hướng dẫn chi tiết tại Điều 10 Nghị định số 218/2013/NĐ-CP, mức thuế suất thuế TNDN áp dụng trong năm 2025 được quy định như sau:
|
Mức Thuế Suất |
Đối tượng / Trường hợp áp dụng |
|
20% |
Tất cả doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hàng hóa/dịch vụ được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam. |
|
32% – 50% |
Các hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu, khí và những tài nguyên quý hiếm khác tại Việt nam |
|
50% |
Các hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác nguyên quý hiếm đối với các mỏ bạch kim, vàng, bạc, thiếc, antimon, vonfram, đá quý và đất hiếm. |
|
40% |
Các hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác nguyên quý hiếm đối với các mỏ có từ 70% diện tích được giao trở lên ở địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn thuộc danh mục địa bàn ưu đãi thuế TNDN. |
|
10% |
Trong vòng 15 năm, cho các trường hợp: + Dự án đầu tư mới tại các khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, trong khu kinh tế hoặc khu công nghệ cao. + Dự án đầu tư mới thuộc các lĩnh vực ưu tiên như: nghiên cứu khoa học, phát triển và ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học, bảo vệ môi trường,… + Thu nhập của doanh nghiệp công nghệ cao hoặc doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. + Dự án đầu tư sản xuất sản phẩm thuộc Danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển và đáp ứng điều kiện đặc thù. + Dự án sản xuất quy mô lớn, không thuộc ngành nghề chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc khai thác khoáng sản, có tổng vốn đầu tư từ 12.000 tỷ đồng trở lên. |
|
10% |
+ Thu nhập từ hoạt động xã hội hóa trong các lĩnh vực: giáo dục – đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao và bảo vệ môi trường. + Dự án đầu tư – kinh doanh nhà ở xã hội để bán, cho thuê hoặc cho thuê mua, áp dụng đối với các đối tượng quy định tại Điều 53 của Luật Nhà ở năm 2023. + Thu nhập của cơ quan báo chí từ hoạt động báo in (bao gồm cả doanh thu từ quảng cáo trên báo in) và thu nhập của cơ quan xuất bản từ hoạt động xuất bản. + Thu nhập của doanh nghiệp từ các hoạt động: trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng; nuôi trồng, chế biến nông sản và thủy sản tại các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn. + Hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, ngư, diêm nghiệp, kể cả khi không nằm trong địa bàn thuộc diện ưu đãi (tức không thuộc vùng khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn). |
|
17% |
Trong thời hạn 10 năm cho các loại dự án: + Dự án đầu tư mới tại địa bàn có điều kiện khó khăn. + Dự án đầu tư mới, bao gồm: sản xuất thép cao cấp; sản xuất sản phẩm tiết kiệm năng lượng; sản xuất máy móc, thiết bị phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp; sản xuất thiết bị tưới tiêu… |
|
15% |
Doanh nghiệp trồng trọt, chăn nuôi, chế biến nông – thủy sản tại vùng không ưu đãi |
|
17% |
Quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô |
4. Các loại thu nhập được miễn thuế TNDN 2025
Căn cứ theo Điều 4 Nghị quyết số 14/2008/QH12, các doanh nghiệp có những nguồn thu nhập sau thì được miễn thuế:
- Thu nhập từ trồng trọt, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi của tổ chức được thành lập theo Luật hợp tác xã.
- Thu nhập từ việc thực hiện các dịch vụ kỹ thuật trực tiếp phục vụ nông nghiệp.
- Thu nhập từ việc thực hiện hợp đồng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, sản phẩm đang trong thời kỳ sản xuất thử nghiệm, sản phẩm làm ra từ công nghệ mới lần đầu áp dụng tại Việt Nam.
- Thu nhập từ hoạt động hỗ trợ các hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa/ dịch vụ của doanh nghiệp được thành lập dành riêng cho người tàn tật, người sau cai nghiện, người nhiễm HIV. Chính phủ quy định tiêu chí, điều kiện xác định doanh nghiệp dành riêng cho lao động là người tàn tật, người sau cai nghiện, người nhiễm HIV.
- Thu nhập từ hoạt động dạy nghề dành riêng cho người dân tộc thiểu số, trẻ em, người tàn tật có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hoặc đối tượng tệ nạn xã hội.
- Thu nhập được chia từ hoạt động góp vốn, liên kết, liên doanh với doanh nghiệp trong nước, sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của Luật này.
- Khoản tài trợ nhận được để sử dụng cho hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục, văn hóa, nghệ thuật, từ thiện, nhân đạo và hoạt động xã hội khác tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, nhằm thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân và tạo điều kiện cho doanh nghiệp thích ứng linh hoạt với bối cảnh kinh tế thị trường, Nghị quyết số 198/2025/QH15 Điều 10 đã bổ sung và ban hành các chính sách miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng trong năm 2025, cụ thể như sau:
- Miễn thuế trong 2 năm đầu và giảm 50% thuế trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, bao gồm: Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, các tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo. Việc xác định thời điểm bắt đầu và thời hạn miễn, giảm thuế thực hiện theo các quy định cụ thể của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
- Miễn thuế đối với thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng liên quan đến doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, bao gồm: Chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, Chuyển nhượng quyền góp vốn hoặc quyền mua cổ phần, phần vốn góp.
- Miễn thuế trong 3 năm liên tiếp đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, tính từ thời điểm được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Trên đây là toàn bộ nội dung giải đáp về “thuế thu nhập doanh nghiệp là gì”.
Hy vọng thông qua bài viết này, bạn đọc sẽ hiểu hơn về Luật Thu nhập doanh nghiệp cũng như cách thức áp dụng.
Nếu bạn đọc còn thắc mắc hay quan tâm đến các dịch vụ khác của Tín Phát. Xin vui lòng liên hệ với chúng tôi qua:
- Hotline: 0823 33 35 37
- Website: www.ketoantinphat.com
- Facebook: Kế Toán Tín Phát
- Email: doitac@ketoantinphat.com
Đăng ký lịch hẹn