I. DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN LÀ GÌ?

Doanh nghiệp tư nhân là loại hình doanh nghiệp chỉ do một cá nhân làm chủ. Mọi hoạt động của doanh nghiệp sẽ do cá nhân làm chủ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của bản thân.

Và trên hết, doanh nghiệp tư nhân sẽ không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào.

Doanh nghiệp tư nhân là một tổ chức kinh doanh với tên riêng, có trụ sở và được công nhận bởi nhà nước thông qua việc cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Mục tiêu chính của doanh nghiệp tư nhân là thực hiện liên tục và đều đặn các hoạt động kinh doanh với mục tiêu tạo ra lợi nhuận.

Tuy nhiên, doanh nghiệp tư nhân không bắt buộc phải có tài sản riêng, điểm khác biệt so với những loại hình doanh nghiệp khác.

Những khái niệm về doanh nghiệp tư nhân được quy định tại Điều 188 – Luật Doanh Nghiệp năm 2020 số 59/2020/QH14:

Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp tư nhân.

Doanh nghiệp tư nhân không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào.

Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân. Chủ công ty doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên hợp danh của công ty hợp danh.

Doanh nghiệp tư nhân không được quyền góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần.

Như vậy, mỗi một cá nhân chỉ được thành lập một doanh nghiệp tư nhân duy nhất theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, khi đang điều hành doanh nghiệp tư nhân, người đó cũng không được quyền làm chủ hộ kinh doanh, góp vốn thành lập, mua cổ phần, hoặc phần vốn góp trong công ty hợp danh, công ty TNHH, hoặc công ty cổ phần.

II. ƯU VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA MÔ HÌNH DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN LÀ GÌ?

Doanh nghiệp tư nhân là loại hình kinh doanh được nhiều cá nhân lựa chọn bởi dễ dàng thành lập, chi phí thấp và khả năng chủ động trong điều hành.

Ưu điểm nổi bật là quyền kiểm soát tuyệt đối thuộc về một người, giúp đưa ra quyết định nhanh chóng.

Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất là chủ doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm vô hạn về mọi khoản nợ và nghĩa vụ tài chính, đồng thời việc mở rộng quy mô hay huy động vốn thường gặp nhiều khó khăn.

 1. Ưu điểm doanh nghiệp tư nhân:

Chỉ có 1 chủ sở hữu, được quyết định tất cả các vấn đề liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Vốn của doanh nghiệp tất cả do chủ sở hữu tự đăng ký nên không cần làm thủ tục chuyển quyền sở hữu của doanh nghiệp cho bất kỳ ai.

Chủ sở hữu doanh nghiệp sẽ là người đại diện theo pháp luật.

Chủ sở hữu doanh nghiệp có quyền bán, cho thuê doanh nghiệp của mình cho người khác theo quy định pháp luật ban hành.

Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp tương đối đơn giản và dễ dàng quản lý.

Có chế độ trách nhiệm vô hạn và doanh nghiệp tư nhân dễ dàng tạo được sự tin tưởng từ đối tác kinh doanh.

Dễ dàng tiến hành huy động vốn cũng như việc hợp tác kinh doanh.

 2. Nhược điểm doanh nghiệp tư nhân:

Doanh nghiệp tư nhân không có tư cách pháp nhân trước pháp luật.

Vì doanh nghiệp chỉ có một cá nhân làm chủ, không có sự liên kết góp vốn nào nên khó đáp ứng ngay nhu cầu cần góp vốn lớn để kinh doanh.

Có tính rủi ro cao khi chủ sở hữu doanh nghiệp phải tự chịu mọi trách nhiệm vô hạn trước quy định của pháp luật.

Nghĩa là nếu tài sản của công ty không đủ trả các khoản nợ hay nghĩa vụ tài chính khác thì chủ sở hữu phải dùng tài sản riêng để trả.

Tuyệt đối không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào trên thị trường.

Không được góp vốn thành lập, mua cổ phần trong các loại hình doanh nghiệp khác như công ty TNHH, Công ty cổ phần, công ty hợp danh…

Chủ sở hữu doanh nghiệp chỉ được quyền thành lập một công ty tư nhân.

III. ĐẶC ĐIỂM CỦA DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN

Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ, không có tư cách pháp nhân do tài sản của công ty và chủ doanh nghiệp hoàn toàn tách biệt. Không tồn tại tài sản riêng lẻ, vì trách nhiệm pháp lý liên kết tài sản cá nhân với công ty khi thành lập.

Mỗi loại hình doanh nghiệp sẽ có các đặc điểm khác nhau. Nếu muốn vận hành tốt, bắt buộc người chủ phải nắm được toàn bộ những đặc điểm doanh nghiệp mà bản thân đang vận hành.

Theo quy định của pháp luật việt nam hiện hành, đặc điểm doanh nghiệp tư nhân là:

 1. Chỉ do một cá nhân bỏ vốn thành lập và điều hành

Công ty tư nhân chỉ do duy nhất một cá nhân thực hiện góp vốn và điều hành. Ở điểm này nhiều bạn sẽ thấy hơi giống với công ty TNHH 1 thành viên, nhưng sự thật là hai loại hình này hoàn toàn khác nhau.

Doanh nghiệp tư nhân không xuất hiện sự góp vốn giống như các công ty nhiều chủ sở hữu khác. Thông thường, nguồn vốn của doanh nghiệp chủ yếu xuất phát từ tài sản của một cá nhân duy nhất.

Chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân sẽ là người đại diện theo pháp luật với tư cách là người yêu cầu giải quyết việc dân sự, người có quyền lợi, bị đơn, nguyên đơn và các nghĩa vụ liên quan trước tòa án để thực hiện quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

 2. Nguồn vốn của doanh nghiệp tư nhân

Nguồn vốn để vận hành doanh nghiệp tư nhân xuất phát từ toàn bộ tài sản của người chủ.

Trong quá trình hoạt động, người chủ có thể tăng giảm nguồn vốn đầu tư vào doanh nghiệp sao cho phù hợp.

Điều này được pháp luật quy định tại Khoản 3 – Điều 189 – Luật Doanh Nghiệp 2020 số 59/2020/QH14:

  • Trong quá trình hoạt động, chủ doanh nghiệp tư nhân có quyền tăng hoặc giảm vốn đầu tư của mình vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Việc tăng hoặc giảm vốn đầu tư của chủ doanh nghiệp tư nhân phải được ghi chép đầy đủ vào sổ kế toán.
  • Trường hợp giảm vốn đầu tư xuống thấp hơn vốn đầu tư đã đăng ký thì chủ doanh nghiệp tư nhân chỉ được giảm vốn sau khi đã đăng ký với Cơ quan đăng ký kinh doanh.

Như vậy, trong quá trình hoạt động chủ sở hữu có quyền tăng hoặc giảm vốn đầu tư của mình vào việc kinh doanh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, việc tăng hoặc giảm vốn đầu tư của chủ doanh nghiệp tư nhân phải được ghi chép đầy đủ vào sổ kế toán của công ty.

Đối với trường hợp vốn đầu tư đã đăng ký cao hơn vốn đầu tư hiện tại thì chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân chỉ được giảm vốn sau khi đã đăng ký với Cơ quan đăng ký kinh doanh trước đó.

Do đó, không có giới hạn nào giữa tài sản đưa vào kinh doanh và phần vốn của chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân. Nghĩa là không thể tách bạch tài sản của chủ doanh nghiệp và tài sản của chính doanh nghiệp tư nhân đó.

Hiện này không có vốn điều lệ doanh nghiệp tư nhân. Vốn đăng ký kinh doanh của cty tư nhân được gọi là vốn đầu tư được chủ doanh nghiệp tự đăng ký. Chủ doanh nghiệp tư nhân phải có nghĩa vụ đăng ký chính xác số vốn đầu tư và nêu rõ số vốn bằng đồng Việt Nam, ngoại tệ, vàng hay các loại tài sản khác. Đối với trường hợp, vốn bằng tài sản khác, thì phải ghi rõ loại tài sản gì, số lượng và giá trị đó là bao nhiêu.

 3. Quản lý và điều hành trong doanh nghiệp tư nhân

Một trong những đặc điểm của doanh nghiệp tư nhân là chủ doanh nghiệp có toàn quyền quyết định.

Doanh nghiệp tư nhân chỉ có duy nhất một chủ sở hữu, nên mọi quyền quyết định liên quan tới các hoạt động của doanh nghiệp sẽ do người chủ quyết định.

Điều này đồng nghĩa với việc, người chủ sẽ là người đại diện về mặt pháp luật cho doanh nghiệp.

Ngoài ra, chủ doanh nghiệp tư nhân có thể trực tiếp hoặc thuê người khác quản lý và điều hành mọi hoạt động kinh doanh của công ty.

Đối với các trường hợp thuê người khác làm Giám đốc để quản lý doanh nghiệp thì chủ doanh nghiệp vẫn phải chịu trách nhiệm về mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

 4. Phân phối lợi nhuận trong doanh nghiệp tư nhân

Trong quá trình kinh doanh, nếu doanh nghiệp tư nhân có được lợi nhuận thì toàn bộ số tiền đó sẽ thuộc về chủ sở hữu.

Và ngược lại, nếu doanh nghiệp kinh doanh không ổn định và gặp rủi ro thì người chủ cũng phải chịu toàn bộ trách nhiệm.

Việc phân phối lợi nhuận không phải là chia tiền lãi một cách đơn thuần, mà đây là việc giải quyết tổng hợp các mối quan hệ kinh tế của doanh nghiệp.

Việc phân phối lợi nhuận đúng đắn sẽ trở thành động lực, làm thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh của công ty.

Căn cứ theo Điều 31 Nghị định 91/2015/NĐ-CP đã nêu việc phân phối lợi nhuận như sau:

  • Lợi nhuận của doanh nghiệp nhà nước sau khi bù đắp lỗ năm trước theo quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, trích Quỹ phát triển khoa học và công nghệ theo quy định của pháp luật, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, phần lợi nhuận còn lại được phân phối theo thứ tự như sau:
  • Chia lãi cho các bên góp vốn liên kết theo quy định của hợp đồng kinh tế đã ký kết (nếu có).
  • Bù đắp khoản lỗ của các năm trước đã hết thời hạn được trừ vào lợi nhuận trước thuế theo quy định.

Lợi nhuận được phân phối theo thứ tự như trích quỹ đặc thù theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, trích tối đa 30% vào quỹ đầu tư phát triển, thực hiện trích quỹ khen thưởng và phúc lợi cho người lao động, quỹ thưởng cho quản lý doanh nghiệp và kiểm soát viên.

Vấn đề phân phối lợi nhuận không đặt ra đối với công ty tư nhân vì chỉ có một chủ sở hữu.

Hầu như, tất cả lợi nhuận thu được từ hoạt động kinh doanh sẽ thuộc về một mình chủ doanh nghiệp.

Vì thế, chủ sở hữu sẽ có nghĩa vụ chịu mọi rủi ro trong hoạt động kinh doanh.

 5. Tư cách pháp nhân

Một tổ chức được công nhận là pháp nhân khi có đủ các điều kiện sau đây:

  • Được thành lập theo quy định của Bộ luật này, luật khác có liên quan;
  • Có cơ cấu tổ chức theo quy định tại Điều 83 của Bộ luật này;
  • Có tài sản độc lập với cá nhân, pháp nhân khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình;
  • Nhân danh mình tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.

Mọi cá nhân, pháp nhân đều có quyền thành lập pháp nhân, trừ trường hợp luật có quy định khác.

Theo như quy định trên, Một trong những đặc điểm của doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp tư nhân không có tư cách pháp nhân trong bất kì trường hợp nào.

Lý do là bởi, doanh nghiệp tư nhân không có sự độc lập về mặt tài sản. Mọi vấn đề về nguồn tiền bên trong doanh nghiệp đều liên hệ mật thiết với chủ sở hữu.

 6. Trách nhiệm vô hạn trước mọi khoản nợ

Như nội dung điều luật đã nói ở trên, một trong những đặc điểm của doanh nghiệp tư nhân là tài sản của chủ doanh nghiệp và tài sản của doanh nghiệp không không có sự độc lập về tài sản của chủ doanh nghiệp.

Vì thế, người duy nhất phải chịu trách nhiệm trước mọi rủi ro của doanh nghiệp sẽ là người chủ, chế độ chịu trách nhiệm là vô hạn.

 –Lưu ý: Người chủ không chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi phần vốn đã góp hay đăng ký. Mà sẽ bằng toàn bộ tài sản của bản thân, trong trường hợp phần vốn đầu tư đã đăng ký không đủ.

 7. Người đại diện pháp luật của doanh nghiệp tư nhân

Doanh nghiệp tư nhân được thành lập và góp vốn bởi một cá nhân.

Do đó, chủ sở hữu của doanh nghiệp tư nhân vừa là người nắm quyền quản lý, cũng là người điều hành đối với tất cả các hoạt động kinh doanh của công ty.

Chủ công ty tư nhân không chỉ là người sở hữu mà còn là người đại diện theo pháp luật của công ty trong các giao dịch và thủ tục pháp lý.

Mỗi cá nhân chỉ được phép thành lập một doanh nghiệp tư nhân.

Chủ doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh hoặc thành viên hợp danh của công ty hợp danh.

 8. Không được phát hành chứng khoán

Doanh nghiệp tư nhân không được phép phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào.

Chủ sở hữu của doanh nghiệp tư nhân không được phép đồng thời là chủ hộ kinh doanh hay thành viên công ty hợp danh.

Do đó, doanh nghiệp tư nhân không có quyền góp vốn để thành lập, mua cổ phần hay phần vốn góp trong các loại công ty khác như công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn, hoặc công ty cổ phần.

IV. QUYỀN CHỦ SỞ HỮU DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN

Căn cứ theo Điều 191 – Luật Doanh Nghiệp 2020 số 59/2020/QH14, chủ doanh nghiệp tư nhân có toàn quyền cho thuê doanh nghiệp của mình.

Nhưng bắt buộc phải thông báo bằng văn bản và kèm theo bản sao hợp đồng cho thuê đến Cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế trong thời hạn 3 ngày kể từ khi hợp đồng cho thuê có hiệu lực.

Trong quá trình cho thuê, chủ doanh nghiệp tư nhân vẫn sẽ là người chịu trách nhiệm trước pháp luật với tư cách là chủ sở hữu.

 – Quyền bán doanh nghiệp:

Căn cứ theo Điều 192 – Luật Doanh Nghiệp 2020 số 59/2020/QH14, chủ doanh nghiệp tư nhân có thể bán doanh nghiệp của mình cho một tổ chức hoặc một cá nhân khác.

Trước khi bán, nếu doanh nghiệp đang hoạt động thua lỗ và có các khoản nợ.

Người chủ bắt buộc phải thanh toán và giải quyết hết các khoản nợ đấy trong thời gian trước ngày chuyển giao doanh nghiệp.

Tuy nhiên, nếu người mua đồng ý giải quyết thay thì đó sẽ là vấn đề giữa hai bên mua – bán, tùy thuộc hai bên thỏa thuận như thế nào.

V. CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN

Cơ cấu quản lý của doanh nghiệp tư nhân vô cùng đơn giản, bạn có thể tham khảo qua Điều 190 – Luật Doanh Nghiệp 2020 số 59/2020/QH14 như sau:

Chủ doanh nghiệp tư nhân có toàn quyền quyết định đối với tất cả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân, việc sử dụng lợi nhuận sau khi đã nộp thuế và thực hiện nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật.

Chủ doanh nghiệp tư nhân có thể trực tiếp hoặc thuê người khác làm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc để quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh; trường hợp này, chủ doanh nghiệp tư nhân vẫn phải chịu trách nhiệm về mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân.

Chủ doanh nghiệp tư nhân là người đại diện theo pháp luật, đại diện cho doanh nghiệp tư nhân với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án, đại diện cho doanh nghiệp tư nhân thực hiện quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Về cơ bản, nếu bản thân chủ doanh nghiệp tư nhân không muốn trực tiếp điều hành thì có thể thuê người khác làm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc để quản lý.

Tuy nhiên, trong mọi trường hợp thì người đại diện pháp luật vẫn sẽ là chủ doanh nghiệp tư nhân.

Trên đây là toàn bộ bài viết về doanh nghiệp tư nhân là gì, bao gồm khái niệm, đặc điểm và ưu nhược điểm của mô hình DNTN. 

– Xem thêm dịch vụ: Thành lập công ty chỉ với 0đ 

Hy vọng bài viết đã đem đến cho bạn những thông tin hữu ích. 

Nếu bạn có điều gì cần tư vấn thì hãy liên hệ với Tín Phát thông qua:

  • Hotline: 0823 33 35 37
  • Email: doitac@ketoantinphat.com
  • Địa chỉ:  VP3-05, Toà Nhà ST Moritz, 1014 Phạm Văn Đồng, Phường Hiệp Bình Chánh, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

 

Tin liên quan

Nếu mục tiêu của bạn là tìm đơn vị chuyên trách vấn đề pháp lý, thuế và kế toán cho doanh nghiệp.