Cổ đông là thành viên góp vốn vào công ty cổ phần, người sở hữu cổ phiếu.

Cổ đông có thể là một cá nhân hoặc một tổ chức, giữ vai trò quan trọng và có những quyền lợi khác nhau tùy theo loại cổ phần mà họ đang nắm giữ.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu cổ đông là gì? Có bao nhiêu loại và tầm ảnh hưởng của họ sẽ tác động như thế nào đến doanh nghiệp? 

I. CỔ ĐÔNG LÀ GÌ?

Theo Khoản 3 Điều 4 Luật doanh nghiệp 2020 thì khái niệm cổ đông chính là cá nhân hay tổ chức mà họ có sở hữu ít nhất một cổ phần trong một công ty cổ phần.

Cổ đông được hiểu là người góp vốn vào trong công ty cổ phần, phần vốn góp của cổ đông sẽ tương ứng với số lượng cổ phần mà họ đã mua của công ty.

Đối với một công ty cổ phần sẽ có tối thiểu từ 3 cổ đông và không có giới hạn về số lượng tối đa. Cổ đông chỉ phải chịu trách nhiệm về các khoản nợ hay nghĩa vụ tài sản tại doanh nghiệp trong giới hạn về số vốn mà cổ đông đã góp vào.

Dựa trên tỷ lệ cổ phần mà cổ đông đó nắm giữ chúng ta có thể chia cổ đông thành 2 loại là cổ đông lớn và cổ đông thiểu số.

  • Cổ đông lớn là cổ đông sở hữu một cách trực tiếp hoặc gián tiếp từ 5% trở lên số cổ phiếu và có quyền tham gia biểu quyết đối với tổ chức phát hành.
  • Cổ đông thiểu số là những cổ đông có tỷ lệ sở hữu cổ phần nhỏ. Những cổ đông này không có quyền kiểm soát, điều hành chi phối hay khả năng áp đặt các quan điểm, đường lối hay chiến lược liên quan đến các hoạt động của công ty cổ phần.

II. CÓ BAO NHIÊU LOẠI CỔ ĐÔNG

Luật doanh nghiệp chia cổ đông thành 3 loại chính tương ứng với các loại cổ phần hiện nay bao gồm:

 1. Cổ đông sáng lập

Là cổ đông sở hữu ít một cổ phần phổ thông và ký tên trong danh sách cổ đông sáng lập công ty cổ phần. Nói cách khác, cổ đông sáng lập chính là người ban đầu đứng ra góp vốn thành lập công ty cổ phần, sở hữu những cổ phần phổ thông đầu tiên trong công ty cổ phần.

Công ty cổ phần mới thành lập phải có ít nhất 03 cổ đông sáng lập. Các cổ đông sáng lập phải cùng nhau đăng ký mua ít nhất 20% tổng số cổ phần phổ thông được quyền chào bán tại thời điểm đăng ký doanh nghiệp.

 2. Cổ đông phổ thông

Công ty cổ phần phải có cổ phần phổ thông. Người sở hữu cổ phần phổ thông là cổ đông phổ thông.

 3. Cổ đông ưu đãi

Tương ứng với các loại cổ phần ưu đãi thì có các loại cổ đông ưu đãi như sau:

  • Cổ đông ưu đãi biểu quyết: Là cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi biểu quyết có số phiếu biểu quyết nhiều hơn so với cổ phần phổ thông. Số phiếu biểu quyết của một cổ phần ưu đãi biểu quyết do Điều lệ công ty quy định.

Chỉ có tổ chức được Chính phủ ủy quyền và cổ đông sáng lập được quyền nắm giữ cổ phần ưu đãi biểu quyết. Ưu đãi biểu quyết của cổ đông sáng lập chỉ có hiệu lực trong 03 năm, kể từ ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Sau thời hạn đó, cổ phần ưu đãi biểu quyết của cổ đông sáng lập chuyển đổi thành cổ phần phổ thông.

  • Cổ đông ưu đãi cổ tức: Là cổ đông sở hữu cổ phần được trả cổ tức với mức cao hơn so với mức cổ tức của cổ phần phổ thông hoặc mức ổn định hằng năm. 
  • Cổ đông ưu đãi hoàn lại: Là cổ đông sở hữu cổ phần được công ty hoàn lại vốn góp theo yêu cầu của người sở hữu hoặc theo các điều kiện được ghi tại cổ phiếu của cổ phần ưu đãi hoàn lại.
  • Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi khác do Điều lệ công ty quy định.

III. CỔ ĐÔNG CÓ QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ GÌ?

Tùy từng loại cổ đông mà pháp luật quy định quyền và nghĩa vụ của các loại cổ đông khác nhau, cụ thể:

 1. Đối với cổ đông phổ thông

  • Cổ đông phổ thông có các quyền sau đây:

– Tham dự và phát biểu trong các Đại hội đồng cổ đông và thực hiện quyền biểu quyết trực tiếp hoặc thông qua đại diện theo ủy quyền hoặc theo hình thức khác do pháp luật, Điều lệ công ty quy định. Mỗi cổ phần phổ thông có một phiếu biểu quyết;

– Nhận cổ tức với mức theo quyết định của Đại hội đồng cổ đông;

– Ưu tiên mua cổ phần mới chào bán tương ứng với tỷ lệ cổ phần phổ thông của từng cổ đông trong công ty;

– Tự do chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 119 và khoản 1 Điều 126 của Luật doanh nghiệp;

– Xem xét, tra cứu và trích lục các thông tin trong Danh sách cổ đông có quyền biểu quyết và yêu cầu sửa đổi các thông tin không chính xác;

– Xem xét, tra cứu, trích lục hoặc sao chụp Điều lệ công ty, biên bản họp Đại hội đồng cổ đông và các nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông;

– Khi công ty giải thể hoặc phá sản, được nhận một phần tài sản còn lại tương ứng với tỷ lệ sở hữu cổ phần tại công ty;

  • Nghĩa vụ của cổ đông phổ thông:

– Thanh toán đủ và đúng thời hạn số cổ phần cam kết mua.

Không được rút vốn đã góp bằng cổ phần phổ thông ra khỏi công ty dưới mọi hình thức, trừ trường hợp được công ty hoặc người khác mua lại cổ phần. Trường hợp có cổ đông rút một phần hoặc toàn bộ vốn cổ phần đã góp trái với quy định tại khoản này thì cổ đông đó và người có lợi ích liên quan trong công ty phải cùng liên đới chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi giá trị cổ phần đã bị rút và các thiệt hại xảy ra.

– Tuân thủ Điều lệ và quy chế quản lý nội bộ của công ty.

– Chấp hành nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị.

– Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của Luật doanh nghiệp và Điều lệ công ty.

 2. Đối với cổ đông sáng lập

  • Có đông sáng lập có các quyền như cổ đông phổ thông trừ quyền chuyển nhượng cổ phần phổ thông.  

– Các cổ đông sáng lập phải cùng nhau đăng ký mua ít nhất 20% tổng số cổ phần phổ thông được quyền chào bán tại thời điểm đăng ký doanh nghiệp.

– Trong thời hạn 03 năm, kể từ ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, cổ đông sáng lập có quyền chỉ được chuyển nhượng cổ phần của mình cho cổ đông sáng lập khác và chỉ được chuyển nhượng cổ phần phổ thông của mình cho người không phải là cổ đông sáng lập nếu được sự chấp thuận của Đại hội đồng cổ đông.

– Các hạn chế đối với cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lập được bãi bỏ sau thời hạn 03 năm, kể từ ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

  • Cổ đông sáng lập có các nghĩa vụ như cổ đông phổ thông.

 3. Đối với cổ đông ưu đãi

  • Cổ đông ưu đãi có các quyền sau đây:

– Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi biểu quyết có quyền: Biểu quyết về các vấn đề thuộc thẩm quyền của Đại hội đồng cổ đông; Các quyền khác như cổ đông phổ thông, trừ trường hợp Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi biểu quyết không được chuyển nhượng cổ phần đó cho người khác.

– Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi cổ tức có quyền: Nhận cổ tức theo quy định; Nhận phần tài sản còn lại tương ứng với tỷ lệ sở hữu cổ phần tại công ty, sau khi công ty đã thanh toán hết các khoản nợ, cổ phần ưu đãi hoàn lại khi công ty giải thể hoặc phá sản; Các quyền khác như cổ đông phổ thông; Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi cổ tức không có quyền biểu quyết, dự họp Đại hội đồng cổ đông, đề cử người vào Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát.

– Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi hoàn lại có các quyền khác như cổ đông phổ thông, trừ trường hợp Cổ đông sở hữu cổ phần ưu đãi hoàn lại không có quyền biểu quyết, dự họp Đại hội đồng cổ đông, đề cử người vào Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát.

  • Cổ đông ưu đãi có các nghĩa vụ như cổ đông phổ thông.

IV. CỔ ĐÔNG CÓ TẦM ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO TRONG CÔNG TY

Mặc dù những người đồng sở hữu này kiếm được lợi nhuận bằng cách đầu tư vào cổ phiếu của công ty, nhưng họ cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc điều hành, tài trợ, quản lý và kiểm soát các khía cạnh khác nhau của doanh nghiệp. Ví dụ,

 1. Ảnh hưởng đến hoạt động của công ty

Cổ đông không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của công ty bằng cách tham gia vào việc bổ nhiệm nhân sự cấp cao, mà còn ảnh hưởng đến hoạt động của công ty theo nhiều cách khác. Ví dụ, hầu hết các các cổ đông thường muốn đầu tư vào các công ty có khả năng sinh lợi, do đó, công ty phải đáp ứng các mục tiêu kinh doanh và tạo ra giá trị cho cổ đông.

 2. Cung cấp tài trợ và vốn cho công ty

Cổ đông cung cấp tài trợ và vốn cho công ty thông qua việc mua cổ phiếu. Điều này giúp các công ty huy động vốn và phát triển hoạt động kinh doanh của mình. Các công ty khởi nghiệp và công ty tư nhân cũng có thể huy động vốn từ các cổ đông thông qua việc phát hành cổ phiếu cho các tổ chức và cá nhân đã được lựa chọn.

 3. Quản trị công ty

Thành viên Hội đồng quản trị của công ty đại chúng phải minh bạch với danh sách cổ đông về tình trạng và hoạt động kinh doanh của công ty. Trên thực tế, các giám đốc điều hành cấp cao của các công ty như vậy dành vài ngày mỗi quý để thảo luận các vấn đề liên quan đến quản trị công ty với các nhà phân tích thị trường, cổ đông và các tổ chức như vậy. 

 4. Quyền kiểm soát và quyết định

Cổ đông có quyền sử dụng quyền kiểm soát của mình để xác định người sẽ điều hành công ty. Họ có khả năng ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như sáp nhập, mua lại và chiến lược của công ty.

Cổ đông cũng có quyền ngăn chặn các nỗ lực tiếp quản nếu họ cho rằng giá trị được đề xuất không phù hợp.

Do đó, với quyền kiểm soát phần lớn các khía cạnh hoạt động của công ty, các cổ đông đóng một vai trò quan trọng trong hiệu quả hoạt động và lợi nhuận chung của công ty.

V. CÁCH ĐỂ TRỞ THÀNH CỔ ĐÔNG

Có 2 cách để trở thành cổ đông của công ty cổ phần:

  1. Góp vốn vào công ty cổ phần (góp vốn trực tiếp hoặc mua cổ phần/cổ phiếu);
  2. Nhận chuyển nhượng cổ phần trong công ty cổ phần.

 1. Góp vốn vào công ty cổ phần

Góp vốn tại thời điểm thành lập công ty, mua cổ phần do công ty phát hành hoặc mua cổ phiếu trên sàn chứng khoán.

Hình thức góp vốn: cá nhân, tổ chức có thể góp vốn bằng tiền mặt hoặc tài sản (nhà, xe, bất động sản…).

Khi góp vốn có thể dẫn đến thay đổi vốn điều lệ và thay đổi số lượng cổ đông công ty. Lúc này, cần tiến hành 2 thủ tục pháp lý sau:

 2. Nhận chuyển nhượng cổ phần

Cá nhân, tổ chức có thể nhận chuyển nhượng cổ phần để trở thành cổ đông công ty cổ phần.

Việc chuyển nhượng cổ phần có thể thực hiện trên sàn giao dịch chứng khoán hoặc thông qua hợp đồng chuyển nhượng.

Ngoài ra, việc chuyển nhượng cổ phần phải tuân thủ theo quy định sau:

  • Các loại cổ phần được chuyển nhượng: cổ phần phổ thông, cổ phần ưu đãi cổ tức, cổ phần ưu đãi hoàn lại (cổ phần ưu đãi biểu quyết không được chuyển nhượng).
  • Không được chuyển nhượng: cổ phần ưu đãi biểu quyết.
  • Cổ đông sáng lập chỉ được chuyển nhượng cho người ngoài nếu được Đại hội đồng cổ đông chấp thuận, hoặc chuyển cho cổ đông sáng lập khác trong vòng 3 năm đầu kể từ ngày thành lập.
  • Cổ đông thường được tự do chuyển nhượng cổ phần của mình trừ khi Điều lệ công ty có quy định khác.

Trên  đây, chúng tôi đã tổng hợp  đầy đủ những kiến thức về cổ đông, các loại cổ đông cũng như quyền và nghĩa vụ của họ đối với công ty cổ phần.

Hy vọng với những chia sẻ này của Tín Phát có thể giúp bạn có thể nắm thêm được nhiều thông tin để trả lời cho câu hỏi cổ đông là gì? 

Nếu như bạn có bất kỳ thắc mắc gì hay cần thêm thông tin chi tiết về Công ty cổ phần hoặc thành lập mới, vui lòng liên hệ với chúng tôi thông qua: 

  • Hotline: 0823 33 35 37
  • Email: doitac@ketoantinphat.com hoặc để lại thông tin Tại đây, đội nguyên chuyên viên của chúng tôi luôn sẵn sàng giải đáp mọi vấn đề của bạn.

– Xem thêm về Công ty cổ phần để bạn hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của cổ đông trong công ty cổ phần.

Tin liên quan

Nếu mục tiêu của bạn là tìm đơn vị chuyên trách vấn đề pháp lý, thuế và kế toán cho doanh nghiệp.