Thuế nhập khẩu là một loại thuế mà nhà nước đánh vào các mặt hàng được sản xuất từ các quốc gia và vùng lãnh thổ khác.
Vậy thuế nhập khẩu là gì? Tính thuế nhập khẩu như thế nào? Xem ngay bài viết dưới đây để được giải đáp chi tiết.
I. THUẾ NHẬP KHẨU LÀ GÌ?
1. Khái niệm
Thuế nhập khẩu là một loại thuế gián thu từ một quốc gia/vùng lãnh thổ đánh vào hàng hóa được nhập khẩu từ nước ngoài
Khi hàng hoá được vận tải bằng phương tiện vận tải đến cửa khẩu biên giới thì cán bộ hải quan tiến hành kiểm tra hàng hoá với tờ khai báo và tính số thuế nhập khẩu cần thu theo quy định.
Thuế nhập khẩu cần được nộp trước khi thông quan để nhà nhập khẩu có thể đưa hàng hoá lưu thông trong nội địa.
Để tính được thuế nhập khẩu, hàng hoá chịu thuế được cấp một mã phân loại được gọi là Mã Hệ thống Hài hoà (được tổ chức Hải quan thế giới ấn định và tiếp tục phát triển.)
2. Mục đích của thuế nhập khẩu
Mục đích cơ bản nhất của thuế nhập khẩu là để tăng thu cho ngân sách, ngoài ra thuế nhập khẩu còn nhằm:
- Khiến hàng nhập khẩu đắt hơn so với những mặt hàng thay thế có trong nước, làm giảm thâm hụt cán cân thương mại;
- Chống lại hành vi bán phá giá bằng tăng giá hàng hoá nhập khẩu của mặt hàng phá giá tới mức chung của thị trường;
- Chống lại các hành vi dựng rào thuế quan từ quốc gia khác đánh thuế với hàng xuất khẩu, đặc biệt trong các cuộc chiến tranh thương mại;
- Bảo hộ cho các lĩnh vực sản xuất quan trọng (như nông nghiệp);
- Bảo vệ các ngành công nghiệp mới tới khi chúng đủ vững để cạnh tranh trên trường quốc tế;
- Cơ sở đàm phán thương mại khi thực hiện các ưu đãi hoặc trả đũa thương mại vì tính minh bạch và dễ thực hiện.
3. Phân loại thuế nhập khẩu
– Phân loại theo phương thức tính thuế
Trường hợp thuế nhập khẩu được chia theo phương thức tính thuế thì có 2 loại thuế quan sau:
- Thuế quan theo đơn giá hàng (ad valorem tariff): Là một tỷ lệ phần trăm nào đó trên giá CIF của hàng nhập khẩu
- Thuế quan theo trọng lượng (specific tariff): Được tính theo trọng lượng của hàng hóa nhập khẩu. Ví dụ 5$ trên 1 tấn.
– Phân loại theo mục đích đánh thuế
Trường hợp thuế nhập khẩu được chia theo mục đích đánh thuế thì có 3 loại thuế quan sau:
- Thuế quan tăng thu ngân sách: Là loại thuế nhằm mục đích tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước là chính còn mục đích bảo hộ cho sản xuất trong nước chỉ là thứ yếu.
- Thuế quan bảo hộ: Là loại thuế đưa ra nhằm mục đích làm tăng giá một cách nhân tạo đối với hàng hóa nhập khẩu nhằm bảo hộ cho các hàng hóa sản xuất trong nước trước sự cạnh tranh từ nước ngoài
- Thuế quan cấm đoán: Là thuế quan đưa ra có mức thuế suất rất cao và gần như không còn nhà nhập khẩu nào dám nhập mặt hàng đó nữa.
II. ĐỐI TƯỢNG CHỊU THUẾ NHẬP KHẨU VÀ KHÔNG CHỊU THUẾ NHẬP KHẨU
1. Đối tượng chịu thuế nhập khẩu
Căn cứ tại khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 2, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 quy định đến đối tượng nộp thuế nhập khẩu bao gồm:
- Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam.
- Hàng hóa xuất khẩu từ thị trường trong nước vào khu phi thuế quan, hàng hóa nhập khẩu từ khu phi thuế quan vào thị trường trong nước.
- Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ và hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp thực hiện quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu, quyền phân phối.
2. Đối tượng không chịu thuế nhập khẩu
Căn cứ theo khoản 4 điều 2 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 số 107/2016/QH13 quy định:
Đối tượng chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu không áp dụng đối với các trường hợp sau:
Hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển;
Hàng hóa viện trợ nhân đạo, hàng hóa viện trợ không hoàn lại;
Hàng hóa xuất khẩu từ khu phi thuế quan ra nước ngoài; hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan và chỉ sử dụng trong khu phi thuế quan; hàng hóa chuyển từ khu phi thuế quan này sang khu phi thuế quan khác;
Phần dầu khí được dùng để trả thuế tài nguyên cho Nhà nước khi xuất khẩu.
III. MỨC THUẾ SUẤT THUẾ NHẬP KHẨU LÀ BAO NHIÊU?
1. Các mức thuế suất thuế nhập khẩu tại Việt Nam
Theo Điều 11, Luật Thuế xuất khẩu, nhập khẩu 2016, thuế suất thuế nhập khẩu bao gồm: thuế suất ưu đãi, thuế suất đặc biệt ưu đãi và thuế suất thông thường.
Chi tiết các mức thuế suất như sau:
- Thuế suất ưu đãi:
Mức thuế này áp dụng đối với hàng hóa được nhập khẩu từ các quốc gia, vùng lãnh thổ có mối quan hệ tối huệ quốc về thương mại đối với nước ta.
Đây là một quy định quốc tế về mối quan hệ cân bằng về thương mại hàng hóa giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ có quy ước với nhau.
Hiện tại, có khoảng hơn 100 quốc gia, vùng lãnh thổ có mối quan hệ tối huệ quốc trong thương mại hàng hóa với Việt Nam.
Trong trường hợp này, bên nộp thuế tự khai về xuất xứ hàng hóa để làm cơ sở xác định mức thuế suất ưu đãi.
Đồng thời, người khai phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của lời khai.
- Thuế suất ưu đãi đặc biệt:
Mức thuế này áp dụng với hàng hóa được nhập khẩu các quốc gia và vùng lãnh thổ có mối quan hệ mật thiết với nước ta theo thể chế khu vực thương mại tự do (FTA).
Ngoài ra, có thể tồn tại một số trường hợp ưu đãi đặc biệt khác như liên minh thuế quan hoặc giao lưu thương mại biên giới….
Trong đó, mặt hàng nhập khẩu phải được quy định cụ thể trong các thỏa thuận đã ký kết, đáp ứng đủ điều kiện đã đặt ra.
Hàng hóa phải có xuất xứ từ chính quốc gia hoặc vùng lãnh thổ đó mới được hưởng mức thuế suất đặc biệt ưu đãi.
- Thuế suất thông thường:
Mức thuế này áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu có xuất xứ không thuộc các trường hợp trên.
Mức thuế suất được quy quy định cao hơn không quá 70% so với thuế suất ưu đãi của từng mặt hàng tương ứng.
- Thuế bổ sung:
Một số hàng hóa nhập khẩu ngoài việc chịu thuế theo quy định còn phải chịu thuế bổ sung.
Những hàng hóa đó thuộc các trường hợp như sau:
- Giá bán của hàng hóa nhập khẩu quá thấp so với giá trong nước gây khó khăn cho sự phát triển sản xuất hàng hóa tương tự của nước ta
- Hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia, vùng lãnh thổ có sự phân biệt đối xử với hàng hóa nhập khẩu hoặc thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Việt Nam.
2. Thời điểm tính thuế nhập khẩu
Căn cứ tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 có quy định thời điểm tính thuế nhập khẩu là thời điểm đăng ký tờ khai hải quan là trước ngày hàng hóa đến cửa khẩu hoặc trong 30 ngày kể từ ngày hàng hóa đến cửa khẩu.
3. Điều kiện để được hoàn thuế nhập khẩu
Trường hợp Doanh nghiệp đã nộp thuế nhập khẩu nhưng hàng hóa phải tái xuất sẽ được xem xét hoàn thuế nhập khẩu và không phải nộp thuế xuất khẩu nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các quy định tại Nghị định 134/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP), cụ thể:
- Người nộp thuế đã nộp thuế nhập khẩu nhưng hàng hóa phải tái xuất thì được hoàn thuế nhập khẩu và không phải nộp thuế xuất khẩu.
- Hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế nhưng phải tái xuất: trả lại chủ hàng; tái xuất do không đúng quy cách, chất lượng; tái xuất theo hợp đồng/hàng hóa không sử dụng được.
- Hàng hóa chưa qua sử dụng, gia công, chế biến mới đủ điều kiện hoàn thuế
- Việc tái xuất hàng hóa phải do người nhập khẩu ban đầu hoặc người được ủy quyền thực hiện
IV. CÁCH TÍNH THUẾ NHẬP KHẨU CHI TIẾT
Tương ứng với mỗi phương pháp tính thuế nhập khẩu sẽ có công thức tính tương ứng. Cụ thể:
1. Tính thuế nhập khẩu theo phương pháp tính thuế nhập khẩu theo tỷ lệ %
Đối với phương pháp tính thuế theo tỷ lệ % thì số thuế nhập khẩu phải nộp sẽ xác định dựa vào giá trị hàng nhập khẩu và mức thuế suất theo tỷ lệ % của từng mặt hàng tại thời điểm tính thuế.
Cụ thể công thức tính tính thuế nhập khẩu theo tỷ lệ % như sau:
Thuế nhập khẩu phải nộp = Số lượng hàng hóa nhập khẩu x Trị giá thuế trên mỗi đơn vị x Thuế suất thuế nhập khẩu
–Trong đó:
- Trị giá tính thuế trên mỗi đơn vị: Là trị giá hải quan được quy định tại Luật hải quan.
- Thuế suất thuế nhập khẩu: Được quy định cụ thể cho từng mặt hàng tại biểu thuế xuất khẩu.
2. Tính thuế nhập khẩu theo phương pháp tính thuế nhập khẩu tuyệt đối
Đối với phương pháp tính thuế tuyệt đối thì số thuế nhập khẩu phải nộp sẽ xác định dựa vào lượng hàng nhập khẩu và mức thuế tuyệt đối trên một đơn vị hàng hóa tại thời điểm tính thuế.
Cụ thể công thức tính tính thuế nhập khẩu tuyệt đối như sau:
Thuế nhập khẩu phải nộp = Số lượng hàng hóa nhập khẩu x Mức thuế tuyệt đối trên mỗi đơn vị
3. Tính thuế nhập khẩu theo phương pháp tính thuế nhập khẩu hỗn hợp
Đối với phương pháp tính thuế hỗn hợp thì số thuế nhập khẩu phải nộp sẽ xác định dựa vào tổng số tiền thuế theo tỷ lệ % và số tiền thuế tuyệt đối.
Cụ thể công thức tính tính thuế nhập khẩu hỗn hợp như sau:
Thuế nhập khẩu phải nộp = Thuế nhập khẩu phải nộp đối với hàng hóa tính thuế theo tỷ lệ % x Thuế nhập khẩu phải nộp đối với hàng hóa tính thuế tuyệt đối
Trên đây là một số thông tin thuế nhập khẩu tại Việt Nam hiện nay mà Kế Toán Tín Phát đã tổng hợp lại.
Ngoài ra, quý doanh nghiệp có nhu cầu hỗ trợ sâu hơn, vui lòng liên hệ ngay:
- Hotline: 0823 33 35 37
- Email: doitac@ketoantinphat.com
- Địa chỉ: VP3-05, Toà Nhà ST Moritz, 1014 Phạm Văn Đồng, Phường Hiệp Bình Chánh, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Đăng ký lịch hẹn