Hộ kinh doanh cá thể là gì? Những thay đổi về quy định và đặc điểm mới nhất về hộ kinh doanh ra sao?
Nội dung bài viết dưới đây của Kế Toán Tín Phát sẽ giải đáp những quy định mới nhất về hộ kinh doanh.
I. HỘ KINH DOANH CÁ THỂ LÀ GÌ?
Hiểu một cách đơn giản, hộ kinh doanh (HKD) là loại hình kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên của hộ gia đình cùng đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình.
Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân, không có con dấu riêng. Trường hợp thành viên trong hộ gia đình cùng đăng ký thành lập hộ kinh doanh thì phải làm giấy ủy quyền cho một thành viên chịu trách nhiệm đại diện HKD và sẽ được gọi là chủ hộ.
Hộ kinh doanh có thể hoạt động tại nhiều địa điểm, nhưng phải lựa chọn một địa điểm cố định để đăng ký làm trụ sở chính và phải thông báo với cơ quan thuế quản lý, cơ quan quản lý thị trường về các địa điểm hoạt động kinh doanh còn lại. Tuy nhiên, một địa điểm chỉ được đăng ký duy nhất một hộ kinh doanh.
II. ĐẶC ĐIỂM PHÁP LÝ CỦA HKD
1. Đối tượng thành lập hộ kinh doanh
Cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập hộ kinh doanh cần đáp ứng các điều kiện tại Điều 79 Nghị định 01/2021 NĐ-CP, cụ thể như sau:
- Đối tượng thành lập hộ kinh doanh phải là công dân Việt Nam, từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.
- Người nước ngoài không được phép thành lập hộ kinh doanh.
Một người chỉ được đăng ký duy nhất một hộ kinh doanh cá thể trên phạm vi toàn quốc. Ngoài ra, khi đã đăng ký hộ kinh doanh, cá nhân sẽ không thể đồng thời đăng ký là chủ doanh nghiệp tư nhân hoặc thành viên hợp danh công ty hợp doanh.
2. Ngành nghề hộ kinh doanh được đăng ký thành lập
- Hộ kinh doanh có thể đăng ký tham gia mọi ngành nghề mà pháp luật không cấm.
- Nếu cá nhân, thành viên gia đình hoạt động kinh doanh một cách thường xuyên, có địa điểm cố định thì mới cần đăng ký thành lập hộ kinh doanh.
- Khi kinh doanh các ngành nghề ngành nghề đặc thù, quy mô nhỏ, manh mún sẽ không cần đăng ký hộ kinh doanh, chẳng hạn như sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối, bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp…
- Trường hợp kinh doanh những ngành nghề có điều kiện về chứng chỉ hành nghề, giấy phép con (Giấy phép ATVSTP, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy…), thì hộ kinh doanh cần đáp ứng các điều kiện đó trước khi chính thực đi vào hoạt động kinh doanh.
3. Hộ kinh doanh không phải là một doanh nghiệp
Mặc dù có tên riêng, có địa điểm kinh doanh cố định nhưng hộ kinh doanh không phải là một doanh nghiệp.
Do đó, hộ kinh doanh không có con dấu riêng, không được mở chi nhánh, văn phòng đại diện và không được thực hiện các quyền của doanh nghiệp như là: thực hiện các hoạt động xuất nhập khẩu, áp dụng Luật phá sản khi kinh doanh thua lỗ.
4. Chế độ chịu trách nhiệm vô hạn
Hộ kinh doanh có chế độ chịu trách nhiệm vô hạn nghĩa là chủ hộ kinh doanh và các thành viên góp vốn cần sử dụng toàn bộ tài sản của mình để đảm bảo cho hoạt động kinh doanh và thanh toán các khoản nợ, chứ không phụ thuộc vào số vốn điều lệ đã đăng ký hay việc họ đã chấm dứt hoạt động kinh doanh.
5. Số lượng lao động của hộ kinh doanh
Từ ngày 04/01/2021, hộ kinh doanh không còn bị giới hạn số lượng lao động. Do đó, hộ kinh doanh có thể mở rộng quy mô kinh doanh, thuê thêm lao động mà không cần chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Trước đây, hộ kinh doanh chỉ được phép thuê tối đa 09 lao động, trường hợp có từ 10 lao động trở lên cần chuyển đổi thành doanh nghiệp để tiếp tục hoạt động kinh doanh.
6. Sử dụng hóa đơn điện tử, mở sổ sách kế toán
- Từ ngày 1/7/2025 hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai và những hộ kinh doanh có nhu cầu xuất hóa đơn lẻ theo từng lần phát sinh phải sử dụng hóa đơn điện tử kết nối với cơ quan thuế. Trước đây hộ kinh doanh phải mua lẻ từng tờ hóa đơn của cơ quan thuế khi có nhu cầu xuất cho khách hàng.
- Hộ kinh doanh hoạt động trong những ngành nghề sau phải sử dụng hóa đơn điện tử: điện lực, xăng dầu, bảo hiểm, y tế, kinh doanh siêu thị, thương mại điện tử, bưu chính viễn thông…
- Các hộ kinh doanh quy mô lớn, nộp thuế theo phương pháp kê khai phải thực hiện mở sổ sách kế toán, nộp báo cáo thuế hàng tháng hoặc hàng quý.
III. CÁC ƯU ĐIỂM CỦA HKD VÀ NHỮNG MẶT HẠN CHẾ
1. Ưu điểm
- Hộ kinh doanh là một loại hình phổ biến, thủ tục đăng ký thành lập đơn giản hơn sơ với doanh nghiệp.
- Dễ dàng trong việc quản lý vì đa phần quy mô của hộ kinh doanh nhỏ, có ít lao động…
- Hộ kinh doanh quy mô nhỏ nộp thuế theo hình thức thuế khoán thì không cần mở sổ sổ sách kế toán.
2. Hạn chế
- Khả năng huy động vốn không cao vì quy mô kinh doanh nhỏ và nguồn vốn chủ yếu từ vốn tự có.
- Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân, đa phần muốn nộp thuế khoán, không xuất hóa đơn VAT do đó khó tiếp cận được với những khách hàng doanh nghiệp.
IV. HKD CÓ GÌ KHÁC BIỆT SO VỚI DOANH NGHIỆP
Được quy định rõ tại Khoản 10 Điều 4 Luật doanh nghiệp Việt Nam 2020:
- Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh.
Mặc dù là chủ thể kinh doanh có chuyên nghiệp và có điều kiện về quy mô sản xuất nhưng hộ kinh doanh không có tư cách của một doanh nghiệp vì những lý do sau:
- Hộ kinh doanh không có con dấu như doanh nghiệp.
- Không được phép mở chi nhánh và không có văn phòng đại diện.
- Không được quyền sử dụng các quyền như quyền xuất nhập khẩu hay quyền áp dụng Luật phá sản khi kinh doanh bị thua lỗ, phá sản.
Hộ kinh doanh cá thể không phải là doanh nghiệp đây là 2 loại hình tổ chức kinh tế có tính chất khác nhau. Cụ thể bạn có thể xem bảng so sánh sau để phân biệt doanh nghiệp tư nhân với hộ kinh doanh
|
Tiêu chí |
Hộ kinh doanh cá thể |
Công ty, doanh nghiệp |
|
Thủ tục đăng ký |
– Đơn giản |
– Phức tạp |
|
Tính pháp nhân |
– Không có tính pháp nhân |
– Có tư cách pháp nhân |
|
Trách nhiệm chủ thể |
– Chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh bằng toàn bộ tài sản của hộ kinh doanh cá thể |
– Chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn bằng số vốn đã góp vào công ty (ngoại trừ doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm vô hạn) |
|
Nghĩa vụ về thuế |
– Thủ tục về thuế đơn giản; – Hộ kinh doanh cá thể chỉ cần nộp thuế môn bài, thuế thu nhập cá nhân và thuế GTGT. |
– Thủ tục về thuế phức tạp, cần có bộ phận kế toán thuế thực hiện; – Công ty, doanh nghiệp cần nộp báo cáo thuế hàng tháng, quý, năm. |
|
Tài khoản ngân hàng |
– Có thể sử dụng tài khoản cá nhân |
– Bắt buộc phải có tài khoản doanh nghiệp riêng biệt |
– Lưu ý: Hộ kinh doanh không yêu cầu hệ thống quản lý phức tạp như các doanh nghiệp lớn nhưng vẫn cần phải kiểm soát tài chính và hàng hóa.
Sử dụng phần mềm quản lý bán hàng sẽ giúp chủ hộ theo dõi doanh thu, chi phí, lợi nhuận và tình trạng kho một cách chính xác mà không cần quá nhiều công sức. Điều này giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro tài chính.
– Nếu bạn là HKD đang muốn chuyển đổi sang loại hình kinh doanh khác – xem ngay bài viết Miễn phí thành lập doanh nghiệp này của chúng tôi.
Trên đây là những thông tin mà Tín Phát mang đến cho bạn đọc hiểu rõ hơn về mô hình HKD cá thể. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc hoặc cần tư vấn chuyên sâu hơn, liên hệ ngay với chúng tôi qua các thông tin dưới đây:
Hotline: 0823 33 35 37
- Email: doitac@ketoantinphat.com
– Xem thêm các bài viết khác về Hộ kinh doanh cũng như cách tính thuế dành cho HKD cá thể theo Nghị định mới nhất.
Đăng ký lịch hẹn