Trong lĩnh vực Thương mại Quốc tế, khái niệm “thuế quan” được sử dụng khá nhiều, nhất là khi Việt Nam đã chính thức tham gia vào WTO và nhiều Hiệp định thương mại.
Vậy khu phi thuế quan là gì, có vai trò thế nào, danh sách các khu vực khu phi thuế quan tại Việt Nam cùng mặt ưu nhược điểm ra sao…?
Hãy cùng tìm hiểu những nội dung đó trong bài viết sau đây.
I. KHU PHI THUẾ QUAN LÀ GÌ?
1. Khái niệm
Khu phi thuế quan là khu vực có ranh giới rõ ràng, nằm trong lãnh thổ Việt Nam, thuộc quản lý của cơ quan Hải quan, và hàng hóa ra vào khu vực đó phải làm thủ tục hải quan như hàng xuất nhập khẩu.
Khu vực này đảm bảo cho các hoạt động kiểm tra, giám sát các quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa giữa các khu vực phi thuế quan bên ngoài.
Khu phi thuế quan trong tiếng anh được gọi là Non-tariff zones.
Về mặt quy định, Luật thuế XNK 2016 định nghĩa như sau:
“Khu phi thuế quan là khu vực kinh tế nằm trong lãnh thổ Việt Nam, được thành lập theo quy định của pháp luật, có ranh giới địa lý xác định, ngăn cách với khu vực bên ngoài bằng hàng rào cứng, bảo đảm Điều kiện cho hoạt động kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan của cơ quan hải quan và các cơ quan có liên quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và phương tiện, hành khách xuất cảnh, nhập cảnh; quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa giữa khu phi thuế quan với bên ngoài là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu.”
Cụ thể, hoạt động trong khu phi thuế quan bao gồm các hoạt động thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ cùng các hoạt động khác được quy định tại Luật Thương mại.
Các hoạt động được quy định trên phải tuân thủ quy định của pháp luật có liên quan của Việt Nam quy định về hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh và kinh doanh có điều kiện.
2. Đối tượng nào được hoạt động trong Khu phi thuế quan
Các đối tượng hoạt động trong khu vực Khu phi thuế quan bao gồm:
- Thương nhân Việt Nam
- Chi nhánh, văn phòng đại diện của Thương nhân Việt Nam
- Chi nhánh, văn phòng đại diện của Thương nhân nước ngoài tại Việt Nam
- Nhà đầu tư theo quy định của Pháp luật
3. Danh mục hàng hóa được phép xuất nhập khẩu trong khu phi thuế quan
Chi tiết danh sách hàng hoá được phép nhập khẩu trong khu phi thuế quan:
- Nguyên liệu, vật tư, máy móc hay những thiết bị phục vụ cho công tác sản xuất trong khu vực. Ví dụ như máy móc, thiết bị gia công, chế xuất
- Những hàng hoá được nhập khẩu với mục đích phục vụ hoạt động nghiên cứu, chế tạo, sản xuất trong khu vực
Danh sách hàng hoá được phép xuất khẩu trong khu vực phi thuế quan:
- Những sản phẩm được chế biến hoặc sản xuất trong khu vực xuất khẩu ra nước ngoài
- Hàng hoá có nguồn gốc trong khu vực phi thuế được đưa ra thị trường trong nước
Ngoài danh sách trên thì một số mặt hàng liên quan đến sản phẩm công nghệ cao, khoa học, kỹ thuật cũng được phép xuất nhập khẩu trong khu vực.
– Nếu bạn muốn biết chi tiết hơn về danh mục hàng hoá hãy tham khảo thêm văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Công Thương, Bộ Tài Chính hay Cục Hải Quan.Ở văn bản này, các cơ quan luôn liệt kê chi tiết các loại mặt hàng được phép xuất, nhập khẩu.
4. Chính sách thuế xuất nhập khẩu đối với hàng hóa trong khu phi thuế quan
Luật Hải Quan cùng với các nghị định, thông tư quy định rất rõ chính sách thuế xuất nhập khẩu với hàng hoá trong khu phi thuế quan. Cụ thể như sau:
- Tiến hành miễn thuế thu nhập đối với tất cả các mặt hàng nhập khẩu vào khu vực. Ví dụ như: vật tư, máy móc, thiết bị,… Điều này giúp kích thích quá trình đầu tư và sản xuất, chế biến, gia công trong khu vực.
- Miễn thuế xuất khẩu cho tất cả các loại hàng hoá được xuất khẩu từ khu vực sang nước ngoài. Đây thực chất là một ưu đãi vô cùng lớn lao của Nhà nước để giúp cho doanh nghiệp hoạt động trong khu vực có thể dễ dàng cạnh tranh với đối thủ quốc tế. Đồng thời cũng góp phần làm kinh tế nước nhà thêm bền vững, phát triển.
- Đối với những mặt hàng từ khu vực phi thuế quan được tiêu thụ trong nước sẽ phải chịu thuế và thuế giá trị gia tăng.
- Một số loại hàng hoá có tác động đến môi trường thì cần phải nộp thuế bảo vệ môi trường trước khi được đưa ra tiêu thụ trong và ngoài nước.
II. KHÁC NHAU GIỮA KHU PHI THUẾ QUAN VÀ KHU CÔNG NGHIỆP, KHO NGOẠI QUAN…?
Những thuật ngữ trên nghe có gì đó giống nhau, nhưng thực ra chúng khác nhau nhiều. Dưới đây Tín Phát nêu lại 2 khái niệm:
- Khu chế xuất là khu công nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu.
- Kho ngoại quan là khu vực kho lưu trữ, bảo quản các loại hàng hóa từ Việt Nam đã làm thủ tục thông quan và đang chờ để xuất khẩu, hoặc hàng hóa từ nước ngoài đưa vào kho chờ làm thủ tục nhập khẩu hoặc chờ xuất khẩu đi nước khác.
Như vậy về thực chất, khu phi thuế quan có nhiều loại, trong đó có khu công nghiệp, và kho ngoại quan.
III. ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA KHU PHI THUẾ QUAN
1. Ưu điểm của khu phi thuế quan
- Tạo nhiều thuận lợi cho việc sản xuất kinh doanh thương mại trao đổi sản phẩm & hàng hóa tại khu kinh tế tài chính cửa khẩu. Khu phi thuế quan hoàn toàn có thể Giao hàng cho những cá nhân trẻ cũng như doanh nghiệp nhỏ, vừa và lớn có thời cơ tiếp xúc và thương lượng với nhau trên những cửa khẩu khác nhau. Là cầu nối cho sự giao lưu và hội nhập loại sản phẩm sản phẩm & hàng hóa với thị trường quốc tế trong và ngoài nước.
- Tạo nên những ưu đãi về thuế thu nhập cho doanh nghiệp. Trong khu vực phi thuế quan doanh nghiệp có thể được hưởng rất nhiều ưu đãi. Cụ thể, doanh nghiệp khi xuất khẩu hàng hóa đi nước ngoài được miễn giảm thuế, không phải chịu bất kỳ một loại thuế thu nhập cá nhân hay thuế giá trị gia tăng nào. Đồng thời doanh nghiệp cũng có thể đưa sản phẩm đó xuất khẩu ra nước ngoài hoặc các nhà đầu tư nước ngoài cũng có thể vào Việt Nam để cung cấp mặt hàng theo yêu cầu.
- Góp phần tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động, đào tạo kiến thức và kỹ năng cho người lao động ngày càng nâng cao kinh nghiệm tay nghề tốt hơn.
2. Nhược điểm của khu phi thuế quan
- Khâu quản lý về con người, cũng như hàng hóa còn nhiều bất cập, và bị lợi dụng để đưa người, hàng hóa không đạt chuẩn vào nước ta.
- Chế độ đãi ngộ ưu tiên trong khu phi thuế quan ít nhiều làm ảnh hưởng đến thị trường trong nước, nếu việc quản lý không được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả. Khi đó, những sản phẩm nước ngoài du nhập vào qua khu phi thuế quan có giá rẻ hơn, cạnh tranh không lành mạnh với thị trường trong nước.
IV. KHI NÀO HÀNG HÓA TRONG KHU PHI THUẾ QUAN ĐƯỢC MIỄN THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT?
Bên cạnh Khu phi thuế quan là gì thì bạn cũng cần phải nắm bắt được chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt trong khu vực.
Hàng hoá nằm trong khu phi thuế quan sẽ được miễn thuế tiêu thụ đặc biệt trong một số trường hợp nhất định.
Trường hợp đầu tiên là hàng hoá trong khu vực được dùng để xuất khẩu sang nước ngoài. Các mặt hàng sản xuất hoặc được gia công như rượu, bia, ô tô đều sẽ không cần chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Trường hợp thứ hai, hàng hoá được sản xuất và tiêu thụ trong khu vực phi thuế quan.
Ví dụ như các mặt hàng được sản xuất và bán cho những doanh nghiệp trong khu chế xuất, gia công, nghiên cứu… Những mặt hàng này sẽ không cần phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Các doanh nghiệp vì thế mà có thể dễ dàng tiêu thụ hàng hoá nội bộ và tăng nguồn thu nhập hàng năm.
Đối với những mặt hàng được sản xuất trong khu vực nhưng đưa ra ngoài thị trường tiêu thụ thì phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Chính sách thuế này giúp thúc đẩy các hoạt động sản xuất, chế biến và bảo vệ sự công bằng cho mọi doanh nghiệp trong nước.
V. CÁC KHU PHI THUẾ QUAN TẠI VIỆT NAM
Danh sách các Khu phi thuế quan tại Việt Nam được nêu trong văn bản hợp nhất 16/VBHN–BTC và Quyết định 100/2009/QĐ–TTg của thủ tướng Chính phủ. Cụ thể:
Khu phi thuế quan bao gồm:
- Khu chế xuất, doanh nghiệp chế xuất, kho bảo thuế, khu bảo thuế, kho ngoại quan, khu kinh tế thương mại đặc biệt, khu thương mại – công nghiệp.
- Các khu vực kinh tế khác được thành lập và được hưởng ưu đãi về thuế như khu phi thuế quan theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Khu phi thuế quan thuộc Khu kinh tế, Khu kinh tế cửa khẩu bao gồm:
- Khu bảo thuế, khu kinh tế thương mại đặc biệt, khu thương mại công nghiệp, khu thương mại tự do.
- Các khu có tên gọi khác được thành lập theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, có quan hệ mua bán trao đổi hàng hóa giữa khu này với bên ngoài là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu.
Trên đây là phần giải thích khu phi thuế quan là gì, và những nội dung liên quan đến chủ đề đó.
Nếu bạn còn băn khoăn về bất cứ điều gì, đừng quên liên hệ với Tín Phát để được lý giải cụ thể hơn.
- Hotline: 0823 33 35 37
- Email: doitac@ketoatinphat.com
- Địa chỉ: VP3-05, Toà Nhà ST Moritz, 1014 Phạm Văn Đồng, Phường Hiệp Bình Chánh, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Đăng ký lịch hẹn