Chúng ta thường nhắc đến thuế thư một như một khoản tiền công quỹ phải nộp cho nhà nước mà rất ít ai hiểu tường tận về nó. Vậy thuế là gì?
Tất cả những điều về thuế mà bạn có thể chưa biết sẽ được Tín Phát chia sẻ trong bài viết này.
I. THUẾ LÀ GÌ?
Thuế là gì? Cho đến nay vẫn chưa có một khái niệm nào trên thế giới thống nhất về thuế. Đứng ở các góc độ khác nhau của các nhà kinh tế khác nhau lại có một khái niệm khác nhau về thuế.
Một trong những khái niệm phổ biến về thuế đó là “Thuế là một khoản thu bắt buộc, không bồi hoàn trực tiếp của Nhà nước đối với các tổ chức và các cá nhân nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước vì lợi ích chung”.
Ngoài ra còn có khái niệm khác “Thuế là một khoản phí tài chính bắt buộc hoặc một số loại thuế khác áp dụng cho người nộp thuế (một cá nhân hoặc pháp nhân) phải trả cho một tổ chức chính phủ để tài trợ cho các khoản chi tiêu công khác nhau”.
II. TẤT TẦN TẬT VỀ THUẾ MÀ BẠN CÓ THỂ CHƯA BIẾT
Nói về thuế, có rất nhiều các vấn mà chúng ta cần biết và tìm hiểu, mỗi công dân phải thực hiện nghĩa vụ đóng thuế với Nhà nước đồng thời cũng là một chủ thể góp phần quản lý nguồn thuế.
1. Tại sao phải đánh thuế? Đặc điểm của thuế
Khi xã hội loài người được hình thành cần có một tổ chức lãnh đạo được lập ra và hoạt động nhằm đem đến lợi ích cho tất cả mọi người.
Điều này đặt ra phải có một quỹ chung để thực hiện và chi cho các công việc cần thiết thuế được hình thành.
Hiện nay, thuế đã trở thành một công cụ không thể thiếu dù ở bất cứ xã hội nào.
Nhà nước đặt ra chế độ thuế khóa do dân cư đóng góp để có tiền chi tiêu cho sự tồn tại và hoạt động của mình.
– Đặc điểm của thuế:
Các khoản thu thuế được tập trung vào Ngân sách nhà nước là những khoản thu nhập của nhà nước được hình thành trong quá trình nhà nước tham gia phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị.
- Thuế là tiền đề cần thiết để duy trì quyền lực chính trị và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước.
- Thuế dựa vào thực trạng của nền kinh tế (GDP, chỉ số giá tiêu dùng, chỉ số giá sản xuất, thu nhập, lãi suất,…).
- Thuế được thực hiện theo nguyên tắc hoàn trả không trực tiếp là chủ yếu.
2. Vai trò của thuế
Thuế giữ vai trò quan trọng trong xã hội hiện tại nếu không có thuế nhà nước sẽ không thể hoạt động vững mạnh.
Nguồn thu của ngân sách nhà nước: Thuế được coi là khoản thu quan trọng nhất, mang tính chất ổn định lâu dài và khi nền kinh tế càng phát triển thì khoản thu này càng tăng.
Công cụ góp phần điều chỉnh các mục tiêu kinh tế vĩ mô: Góp phần thực hiện chức năng kiểm kê, kiểm soát, quản lý hướng dẫn và khuyến khích phát triển sản xuất, mở rộng lưu thông đối với tất cả các thành phần kinh tế theo hướng phát triển của kế hoạch nhà nước, góp phần tích cực vào việc điều chỉnh các mặt mất cân đối lớn trong nền kinh tế quốc dân.
3. Phân loại thuế
Căn cứ vào nhiều tiêu thức khác nhau mà người ta phân thuế ra thành nhiều loại để có thể dễ dàng quản lý.
– Phân loại thuế theo cách thu thuế
Thuế trực thu: Là loại thuế mà nhà nước sẽ thu trực tiếp từ phần thu nhập của thể nhân hoặc pháp nhân.
- Tính chất của thuế trực thu:
- NNT theo quy định của nhà nước cũng là người chịu thuế.
- Thuế trực thu là động lực và điều tiết trực tiếp đến thu nhập của người chịu thuế;
- Các loại thuế trực thu tại nước ta gồm:
- Thuế sử dụng đất nông nghiệp
- Thuế thu nhập doanh nghiệp
- Thuế chuyển quyền sử dụng đất
- Thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao
Thuế gián thu: là thuế mà nhà nước thu từ người sản xuất, kinh doanh dịch vụ, hàng hóa.
- Tính chất của thuế gián thu:
- Người nộp thuế khác người chịu thuế;
- Thuế gián thu là góp phần tạo nên giá cả của dịch vụ/ hàng hóa do chủ kinh doanh/ sản xuất phải nộp cho nhà nước. Người mua hàng mới là người chịu thuế;
- Các loại thuế gián thu tại nước ta gồm:
- Thuế tiêu thụ đặc biệt
- Thuế giá trị gia tăng (GTGT)
– Phân loại thuế theo tính chất hành chính
- Thuế nhà nước: dùng để nộp vào ngân sách nhà nước.
- Thuế địa phương: dùng để nộp vào ngân sách địa phương.
Cách phân loại này thường được sử dụng trong kế toán quốc gia, dựa vào cách tổ chức quản lý thu và cấp ngân sách thụ hưởng chúng.
– Phân loại thuế theo tính chất kinh tế
- Theo yếu tố kinh tế chịu thuế: thuế đánh vào tài sản tiêu dùng, tài sản, thu nhập, doanh nghiệp;
- Theo lĩnh vực kinh tế chịu thuế: Bất động sản, bảo hiểm thuế,…
- Theo yếu tố và tác nhân kinh tế chịu thuế: Thuế xuất nhập khẩu, thuế môn bài, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế đánh vào sản phẩm, hàng hóa, thuế hộ gia đình, thuế môn bài, lệ phí khác,…
4. Thuế và thuế suất có gì khác nhau?
Thuế là khoản nghĩa vụ tài chính mà cá nhân, tổ chức phải nộp cho Nhà nước theo quy định. Trong khi đó, thuế suất là tỷ lệ phần trăm được áp dụng trên cơ sở tính thuế để xác định số thuế phải nộp.
Thông thường, thuế được tính theo từng bậc với mức thuế suất tương ứng.
Tổng số thuế phải nộp = tổng số thuế của từng bậc cộng lại.
– Xem thêm chi tiết trong bài viết: Thuế suất là gì?
III. CÁC LOẠI THUẾ Ở VIỆT NAM
1. Thuế thu nhập cá nhân
Thuế thu nhập cá nhân là một loại thuế trực thu, đánh vào những cá nhân có thu nhập vượt mực khởi điểm cần đóng thuế.
Trong đó đối tượng chịu thuế là cá nhân có thu nhập cao gồm:
-
Công dân Việt Nam ở nước ngoài.
-
Công dân Việt Nam sinh sống tại lãnh thổ Việt Nam.
-
Đối tượng nước ngoài có thu nhập từ Việt Nam.
2. Thuế giá trị gia tăng
Thuế GTGT hay VAT là loại thuế tính dựa trên khoản phát sinh tăng thêm/chênh lệch từ hàng hoá dịch vụ từ sản xuất/lưu thông đến người tiêu dùng.
Khi kê khai thuế giá VAT, doanh nghiệp có 02 cách thức gồm kê khai theo phương pháp trực tiếp hoặc theo phương pháp khấu trừ.
3. Thuế tiêu thụ đặc biệt
Thuế tiêu thụ đặc biệt được áp dụng chủ thể là doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh và là đối tượng chịu thuế theo quy định.
Ý nghĩa của thuế tiêu thụ đặc biệt là điều tiết nguồn cung là sản phẩm, dịch vụ không có lợi với người tiêu dùng.
4. Thuế thu nhập doanh nghiệp
Thuế TNDN là loại thuế trực thu, tính dựa trên tổng thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp sau khi đã trừ chi phí hợp lý theo quy định.
Đây là nghĩa vụ bắt buộc của mọi doanh nghiệp khi phát sinh lợi nhuận.
5. Thuế sử dụng đất
Thuế sử dụng đất là khoản thu từ người sử dụng đất.
Khi Nhà nước giao đất, chủ thể sử dụng đất có nghĩa vụ nộp thuế hoặc tiền thuê đất theo quy định.
6. Thuế xuất nhập khẩu
Thuế xuất nhập khẩu là loại thuế trực thu, áp dụng đối với cá nhân hoặc tổ chức thực hiện hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu.
Mức thuế được tính dựa trên giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu và thuế suất theo biểu thuế hiện hành.
7. Thuế tài nguyên
Thuế tài nguyên áp dụng cho các tổ chức, cá nhân khai thác tài nguyên thiên nhiên.
Số thuế phải nộp được tính dựa trên sản lượng khai thác, giá tính thuế và thuế suất tương ứng.
8. Thuế bảo vệ môi trường
Đây là loại thuế nhằm điều tiết các hoạt động có tác động xấu đến môi trường.
Thuế bảo vệ môi trường được áp dụng cho một số sản phẩm, hàng hóa khi sử dụng gây ảnh hưởng đến môi trường (như xăng dầu, túi ni-lông, than đá…).
9. Lệ phí môn bài
Lệ phí môn bài là khoản thuế mà doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã phải nộp hàng năm ngay từ khi thành lập.
Mục đích là để ghi nhận hoạt động kinh doanh và thống kê doanh nghiệp đang hoạt động.
10. Lệ phí trước bạ
Lệ phí trước bạ áp dụng khi cá nhân, tổ chức đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản (như nhà đất, ô tô, xe máy…).
Mức thu tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị tài sản theo khung quy định của Nhà nước.
Qua những chia sẻ về thuế và các đặc trưng cơ bản, chúng tôi hy vọng đã mang đến cho quý doanh nghiệp những thông tin hữu ích.
Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực dịch vụ kế toán – thuế, Tín Phát tự hào đồng hành cùng doanh nghiệp trong tất cả mọi chặng đường bắt đầu từ việc thành lập doanh nghiệp cho đến quản trị kế toán.
Nếu quý doanh nghiệp quan tâm và có nhu cầu tư vấn miễn phí về các loại thuế hiện hành, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua:
- Hotline: 0823 33 35 37
- Website: www.ketoantinphat.com
- Email: doitac@ketoantinphat.com
Đăng ký lịch hẹn